باورهاي اشتباه در رابطه با شیر

بعضي افراد به دليل پاره اي باورهاي اشتباه که در مورد شير و فرآورده هاي آن وجود دارد، از دريافت اين مواد مغذي امتناع مي کنند. اين مقاله بر آن است تا با نگاهي علمي به رفع اين باورهاي اشتباه کمک کند. شير و فرآورده هاي آن از مهم ترين منابع تأمين ده ها مواد مغذي اساسي محسوب مي شوند. پروتئين ها، کربوهيدرات ها، ويتامين هاي a ،b12 و ريبوفلاوين، عناصر معدني کلسيم، فسفر، منيزيم، پتاسيم و روي از جمله اين مواد مغذي محسوب مي شوند. سه وعده غذايي از فرآورده هاي لبني، عموما تأمين کننده کلسيم مورد نياز بيشتر افراد است. هر وعده برابر با يک ليوان شير، يا 200 گرم ماست يا 2 برش (40 گرم) پنير است. حذف فرآورده هاي لبني از برنامه غذايي روزانه در واقع محروم کردن خود از بسياري ويتامين ها و عناصر معدني اساسي و مورد نياز براي سلامتي است. بنابراين، با نگاهي تازه به ارزش هاي غذايي اين مواد با ارزش، به حفظ سلامت خود کمک کنيد.

باور اشتباه اول: «شير سبب افزايش موکوس مي شود.»

حقيقت: مطالعات متعدد نشان داده اند که شير سبب توليد مخاط نمي شود. شايد در بعضي از افراد پس از مصرف شير، لايه اي نازک به طور موقت در دهان و گلو حس شود که از بافت چربي طبيعي شير ناشي شده و اغلب با مخاط اشتباه گرفته مي شود. اين لايه ضرري ندارد و در مدت کوتاهي بر طرف مي شود.

باور اشتباه دوم: «شير موجب آسم مي شود.»

حقيقت: شير ندرتا مي تواند به بروز آسم منجر شود. عوامل اصلي آسم عبارتند از: آلرژن هايي نظير مايت ها، پولن ها و عفونت ها. هر شخص (حتي اشخاص مبتلا به آسم) بايد يک برنامه غذايي متعادل و سالم داشته باشد و توصيه مي شود از مواد متنوعي شامل غلات، ميوه ها و سبزي ها، مواد لبني و گوشت ها استفاده گردد. طبق تحقيقات جديد نشان داده اند که فرآورده هاي لبني به کاهش خطر علائم آسم کمک مي کنند.

باور اشتباه سوم: «براي کاهش وزن بايد از خوردن فرآورده هاي لبني خودداري کرد.»

حقيقت: حتي در رژيم هاي غذايي که به منظور کاهش وزن تنظيم مي شود بايد فرآورده هاي لبني از نوع کم چرب گنجانيده شود تا به رفع نيازهاي اساسي غذايي کمک کنند. دريافت کلسيم و ساير مواد مغذي اساسي با حذف شير و فرآورده هاي آن به سختي قابل تأمين است. تحقيقات جديد نشانگر نقش مهم فرآورده هاي لبني در مديريت وزن و پيشگيري از اضافه وزن، به ويژه در نواحي شکم است.

باور اشتباه چهارم: «در صورت دريافت قرص کلسيم نيازي به استفاده از شير نيست.»

حقيقت: شير عالي کلسيم و پروتئين، کربوهيدرات، ريبوفلاوين، ويتامين b12، ويتامين a، پتاسيم، منيزيم، فسفر و روي است. قرص کلسيم همه اين مواد مغذي را نمي تواند تأمين کند.

باور اشتباه پنجم: «کودکان زير دو سال بايد شير کم چرب بخورند.»

حقيقت: شير کم چرب براي کودکان زير دو سال مناسب نيست؛ زيرا چربي شير مهم تأمين انرژي و نيز ويتامين هاي محلول در چربي و اسيدهاي چرب ضروري براي اين گروه سني است. با رشد کودکان و استفاده از ساير روغن ها و چربي ها در برنامه غذايي، چربي شير اهميت کمتري پيدا مي کند.

باور اشتباه ششم: «افرادي که از لحاظ هضم لاکتوز مشکل دارند، نبايد شير و فرآورده هاي آن را مورد استفاده قرار دهند.»

حقيقت: حتي در صورت عدم تحمل لاکتوز نبايد فرآورده هاي لبني از برنامه غذايي حذف شوند. مشاهده شده است که اولا افراد مبتلا به عدم تحمل لاکتوز حتي تا دو ليوان شير را، مشروط به تقسيم در وعده هاي مختلف، مي توانند تحمل کنند، ثانيا پنير و ماست به خوبي تحمل مي شوند (پنير فاقد لاکتوز است و باکتري هاي مفيد ماست به هضم لاکتوز کمک مي کنند).

باور اشتباه هفتم: «نوشيدن شير موجب پيدايش سنگ کليه مي شود.»

حقيقت: شير نقش محافظت کننده در تشکيل سنگ هاي کليوي دارد که توسط املاح اگزالات ايجاد مي شود. کلسيم شير با اگزالات غذا پيوند مي يابد و آن را براي جذب، نامناسب مي سازد. در ضمن در مورد سنگ هاي کلسيمي نيز ثابت شده که مقدار حد پايين نياز (يعني 2 واحد لبنيات در روز) موجب ايجاد يا تشديد سنگ هاي کليه کلسيمي نمي شود. با توجه به آنچه گفته شد، اين گروه با ارزش غذايي، يعني شير و فرآورده هاي آن، نبايد بدون مشورت با پزشک و متخصص تغذيه حذف شوند.

منبع: ماهنامه دنیای تغذیه – مریم سالک زمانی، کارشناس ارشد علوم تغذیه

تاریخ خبر:7 شهریور 1390